Mỗi khi bạn ăn một bữa cơm, một chiếc bánh hay uống một ly nước ngọt, cơ thể phải xử lý lượng đường đưa vào. Đứng sau công việc thầm lặng đó là insulin – hormone quyết định việc đường trong máu được đưa vào tế bào để tạo năng lượng, hay bị tồn đọng lại. Hiểu về insulin là bước đầu để hiểu vì sao đường huyết có thể mất cân bằng, và vì sao đái tháo đường (tiểu đường) lại âm thầm đến vậy.
Insulin là gì?
Insulin là hormone do tuyến tụy tiết ra. Vai trò chính là giúp glucose (đường) trong máu đi vào các tế bào để chuyển hóa thành năng lượng. Có thể hình dung insulin như một chiếc chìa khóa: khi đường huyết tăng sau bữa ăn, tuyến tụy tiết insulin để “mở cửa” tế bào, cho đường đi vào và được sử dụng – nhờ đó đường trong máu hạ về mức ổn định.
Insulin làm gì trong cơ thể?
Insulin là hormone duy nhất có khả năng làm giảm đường huyết. Ngoài việc đưa đường vào tế bào tạo năng lượng, insulin còn giúp gan và cơ dự trữ đường dư dưới dạng glycogen. Khi bạn đói, giữa các bữa ăn hoặc khi vận động, lượng dự trữ này được giải phóng trở lại để giữ đường huyết không xuống quá thấp. Nhờ cơ chế đó, insulin giúp cơ thể duy trì đường huyết ổn định suốt cả ngày.
Điều gì xảy ra khi insulin “trục trặc”?
Khi cơ thể không sản xuất đủ insulin, hoặc tế bào không còn đáp ứng tốt với insulin, đường không vào được tế bào và tích tụ trong máu – đó là nền tảng của bệnh đái tháo đường, một bệnh chuyển hóa mạn tính. Vài dạng thường gặp:
-
Đái tháo đường týp 1: hệ miễn dịch tấn công các tế bào sản xuất insulin của tuyến tụy, khiến cơ thể gần như không tạo được insulin. Người bệnh cần dùng insulin để duy trì sự sống.
-
Đái tháo đường týp 2: dạng phổ biến nhất. Tế bào dần đáp ứng kém với insulin (đề kháng insulin), theo thời gian tuyến tụy cũng giảm sản xuất. Dạng này liên quan chặt chẽ đến cân nặng, chế độ ăn và lối sống.
-
Đái tháo đường thai kỳ: xuất hiện trong thai kỳ do thay đổi nội tiết, thường hết sau sinh nhưng làm tăng nguy cơ mắc týp 2 về sau.
-
Tiền đái tháo đường: đường huyết đã cao hơn bình thường nhưng chưa đủ ngưỡng chẩn đoán – giai đoạn “cảnh báo sớm”, và cũng là thời điểm can thiệp hiệu quả nhất.
Tin tốt: nhiều trường hợp có thể phát hiện sớm
Phần lớn các trường hợp đái tháo đường là týp 2 – dạng liên quan đến lối sống và hoàn toàn có thể phát hiện từ sớm. Vấn đề là ở giai đoạn đầu, đường huyết cao thường không gây triệu chứng rõ ràng; nhiều người chỉ tình cờ phát hiện khi đã có biến chứng. Đó là lý do kiểm tra đường huyết định kỳ trở nên quan trọng – đặc biệt nếu bạn thừa cân, ít vận động, gia đình có người mắc đái tháo đường, hoặc từng có đường huyết cao khi mang thai.
Lắng nghe cơ thể bạn
Đái tháo đường thường tiến triển âm thầm, còn insulin là “người gác cổng” lặng lẽ cho đường huyết của bạn. Một lần kiểm tra đường huyết và các chỉ số chuyển hóa có thể giúp bạn biết cơ thể đang ở đâu trên bản đồ nguy cơ – để chủ động điều chỉnh trước khi mọi thứ trở thành bệnh.
Chương trình tầm soát đái tháo đường & rối loạn chuyển hóa tại Eco Health giúp bạn đánh giá đường huyết cùng các chỉ số liên quan, để bác sĩ định hướng nguy cơ và hướng chăm sóc phù hợp.
EcoHealth triển khai các chương trình khám sức khỏe doanh nghiệp và khám tận nơi, với danh mục thiết kế theo đặc thù nguy cơ của từng đơn vị và báo cáo phân tích sức khỏe cấp tổ chức.
ECOHEALTH – LUÔN LẮNG NGHE CƠ THỂ BẠN
Địa chỉ: Tòa nhà EcoHealth, Số 4/4 Kim Đồng – Hoàng Mai – Hà Nội
Hotline tư vấn dịch vụ: 0823 888 981
Hotline chăm sóc khách hàng: 0859 888 981
