Mùa mưa là thời điểm nhiều bệnh sốt cùng “vào mùa”. Phần lớn chúng ta nghĩ ngay đến sốt xuất huyết, nhưng còn một căn bệnh khác cũng gây sốt cao kéo dài, dễ diễn tiến nặng nếu bỏ sót: sốt ve mò. Điều đáng lưu ý là bệnh thường đến sau những chuyến đi dã ngoại, cắm trại, về quê làm vườn hay đi rừng — những hoạt động mà người thành thị vẫn làm đều đặn mỗi dịp cuối tuần, nghỉ lễ.
Sốt ve mò là bệnh gì?
Sốt ve mò là một bệnh truyền nhiễm cấp tính, gây ra bởi một loại vi khuẩn ký sinh và lây sang người qua vết đốt của ấu trùng mò — một loài chân đốt rất nhỏ, kích thước dưới 1mm, sống ở các bãi cỏ, bụi rậm, ven suối, nương rẫy. Người bệnh không lây bệnh cho người khác; con đường lây duy nhất là bị ấu trùng mò đốt.
Bệnh phổ biến ở vùng rừng núi, nông thôn và ít gặp ở đô thị. Cũng chính vì vậy, khi một người sống ở thành phố mắc bệnh, chẩn đoán dễ bị chậm — bởi cả người bệnh lẫn người xung quanh thường không nghĩ tới khả năng này.
Ai dễ mắc?
Bệnh mang tính “nghề nghiệp” và gắn với môi trường tiếp xúc thiên nhiên. Nhóm nguy cơ gồm:
– Người làm nông, lâm nghiệp, phát nương làm rẫy
– Người đi dã ngoại, cắm trại, trekking, du lịch rừng núi
– Người về quê làm vườn, dọn bụi rậm, tiếp xúc đất ẩm và cỏ dại
– Người có thói quen ngồi, nằm nghỉ trên bãi cỏ hoặc buộc võng vào gốc cây
Với gia đình ở đô thị, rủi ro không nằm ở nơi sinh sống hằng ngày, mà ở các chuyến đi. Đây là điểm mấu chốt cần nhớ.
Dấu hiệu nhận biết
Điều khiến sốt ve mò dễ bị bỏ sót là vết đốt hoàn toàn không đau, không ngứa, nên người bệnh không hề hay biết. Bệnh thường xuất hiện sau khi bị đốt khoảng một đến hai tuần, với ba nhóm dấu hiệu cần chú ý:
– Sốt cao kéo dài. Thường sốt cao liên tục nhiều ngày, có thể kèm nhức đầu dữ dội, đau mỏi người, mệt mỏi, hoa mắt, chóng mặt. Đặc điểm này dễ khiến nhầm với sốt xuất huyết hay sốt rét.
– Vết loét đặc trưng – dấu hiệu quan trọng nhất. Tại nơi bị đốt xuất hiện một nốt loét không đau, không ngứa, thường có vảy đen ở giữa, viền hơi gờ cứng. Vết loét hay nằm ở vùng da mềm và ẩm như nách, bẹn, thắt lưng, vùng kín, đôi khi ở những vị trí bất ngờ như vành tai, rốn, mi mắt. Nếu đang sốt sau một chuyến đi, hãy chủ động kiểm tra kỹ toàn thân để tìm dấu hiệu này.
– Nổi hạch và phát ban. Hạch có thể sưng to gần vị trí vết loét, kèm ban đỏ mọc rải rác trên thân mình vào khoảng cuối tuần đầu của bệnh.
Khi nào cần đi khám?
Hãy đến cơ sở y tế sớm nếu bạn hoặc người thân sốt cao kéo dài sau một chuyến đi rừng núi, dã ngoại hoặc về quê, đặc biệt khi tìm thấy một nốt loét có vảy đen trên da. Việc chủ động cung cấp thông tin về chuyến đi cho bác sĩ giúp định hướng chẩn đoán nhanh hơn rất nhiều.
Nếu không được điều trị kịp thời, bệnh có thể dẫn tới biến chứng nặng ở tim, phổi, thần kinh và thận, thậm chí đe dọa tính mạng. Ngược lại, khi được phát hiện và điều trị sớm, bệnh thường đáp ứng nhanh.
Chẩn đoán và điều trị
Bác sĩ chẩn đoán dựa trên biểu hiện lâm sàng (đặc biệt là vết loét đặc trưng), yếu tố dịch tễ (có đi vào vùng nguy cơ hay không) và các xét nghiệm máu hỗ trợ.
Về điều trị, bệnh được xử trí bằng kháng sinh phù hợp theo chỉ định của bác sĩ, kết hợp chăm sóc nâng đỡ như bù nước, hạ sốt và theo dõi biến chứng. Đa số trường hợp cắt sốt trong vài ngày nếu điều trị đúng và sớm. Người bệnh tuyệt đối không tự mua kháng sinh về dùng — vừa không hiệu quả, vừa có thể làm chậm chẩn đoán và tăng nguy cơ tái phát.
Cách phòng tránh
Hiện chưa có vắc xin phòng bệnh, nên chủ động phòng tránh khi tiếp xúc môi trường nguy cơ là quan trọng nhất:
– Mặc quần áo dài tay, đi tất, che kín cơ thể khi vào rừng, bãi cỏ rậm
– Không ngồi, nằm trực tiếp trên bãi cỏ hay vùng đất ẩm; không phơi quần áo trên cỏ
– Phát quang bụi rậm, dọn cỏ dại quanh nhà và khu vực nghỉ chân
– Diệt chuột và các loài gặm nhấm – vật chủ trung gian của mò
– Sau chuyến đi, tắm rửa và kiểm tra da toàn thân, đặc biệt các vùng da mềm và kín
Lắng nghe cơ thể mình sau mỗi chuyến đi
Một cơn sốt cao kéo dài không rõ nguyên nhân, xuất hiện sau khi bạn tiếp xúc với thiên nhiên, luôn đáng được thăm khám nghiêm túc. Nếu bạn hoặc người thân đang gặp tình trạng sốt kéo dài chưa rõ nguyên nhân, hãy đến Eco Health để được bác sĩ thăm khám và định hướng chẩn đoán kịp thời.
EcoHealth triển khai các chương trình khám sức khỏe doanh nghiệp và khám tận nơi, với danh mục thiết kế theo đặc thù nguy cơ của từng đơn vị và báo cáo phân tích sức khỏe cấp tổ chức.
ECOHEALTH – LUÔN LẮNG NGHE CƠ THỂ BẠN
Địa chỉ: Tòa nhà EcoHealth, Số 4/4 Kim Đồng – Hoàng Mai – Hà Nội
Hotline tư vấn dịch vụ: 0823 888 981
Hotline chăm sóc khách hàng: 0859 888 981
