Tê bì tay chân là cảm giác quen thuộc với nhiều người – như kiến bò, châm chích, hoặc mất cảm giác thoáng qua ở bàn tay, bàn chân. Phần lớn trường hợp là tạm thời và vô hại, nhưng khi tê bì lặp đi lặp lại hoặc kéo dài, đó có thể là tín hiệu cơ thể đang nhắc bạn kiểm tra một vấn đề sức khỏe âm thầm hơn.
Bài viết giúp bạn phân biệt: khi nào tê bì chỉ là chuyện nhất thời, và khi nào cần chủ động đi khám.
Tê bì tay chân là gì?
Tê bì là rối loạn cảm giác xảy ra khi tín hiệu từ dây thần kinh cảm giác bị gián đoạn hoặc bị nhiễu. Người bệnh có thể cảm thấy:
– Châm chích như kim châm, kiến bò
– Mất hoặc giảm cảm giác ở một vùng da
– Cảm giác nặng, yếu, vụng về khi cầm nắm hoặc đi lại
– Nóng rát hoặc lạnh bất thường ở tay, chân
Tê bì có thể xuất hiện ở một bên, cả hai bên, ở đầu ngón hoặc lan cả bàn tay – bàn chân. Vị trí và kiểu tê thường gợi ý nguyên nhân bên dưới.
Những nguyên nhân thường gặp
1. Nguyên nhân cơ học, tạm thời
Ngồi lâu một tư thế, gác chân, kê tay khi ngủ, đeo balo nặng… làm chèn ép mạch máu và dây thần kinh tạm thời. Kiểu tê này thường hết nhanh sau khi thay đổi tư thế và vận động nhẹ.
2. Chèn ép dây thần kinh
Hội chứng ống cổ tay: thường gặp ở người dùng máy tính, làm việc tay lặp lại nhiều; tê ở ngón cái, trỏ, giữa, tăng về đêm.
Thoái hóa hoặc thoát vị cột sống cổ – thắt lưng: chèn ép rễ thần kinh, gây tê lan từ cổ/vai xuống tay hoặc từ lưng xuống chân.
3. Thiếu vi chất
Thiếu vitamin nhóm B (đặc biệt B1, B6, B12) ảnh hưởng đến chức năng dây thần kinh và có thể gây tê bì, nhất là ở người ăn kiêng khắt khe, người lớn tuổi hoặc có vấn đề hấp thu.
4. Bệnh lý chuyển hóa
Đái tháo đường là một trong những nguyên nhân quan trọng: đường huyết cao kéo dài có thể gây biến chứng thần kinh ngoại biên, biểu hiện sớm thường là tê bì đối xứng ở bàn chân, bàn tay. Đây là lý do tê bì dai dẳng nên được kiểm tra đường huyết.
5. Bệnh lý mạch máu
Tuần hoàn máu đến chi kém khiến tay chân dễ tê, lạnh, đổi màu. Cần lưu ý ở người hút thuốc, có bệnh tim mạch hoặc rối loạn mỡ máu.
6. Nguyên nhân khác
Rối loạn tuyến giáp, tác dụng phụ của một số thuốc, hoặc bệnh lý thần kinh khác cũng có thể gây tê bì. Việc xác định chính xác cần bác sĩ thăm khám.
Dấu hiệu cảnh báo cần xử trí ngay
Đến cơ sở y tế gần nhất hoặc gọi cấp cứu nếu tê bì đi kèm:
– Tê hoặc yếu liệt đột ngột một bên mặt, tay, chân
– Méo miệng, nói khó, lú lẫn
– Đau đầu dữ dội đột ngột, chóng mặt, mất thăng bằng
Đây có thể là dấu hiệu đột quỵ – thời gian can thiệp sớm rất quan trọng.
Khi nào nên chủ động đi khám?
Nên sắp xếp đi khám khi tê bì:
– Kéo dài, tái đi tái lại hoặc ngày càng nặng
– Lan rộng hoặc ảnh hưởng đến vận động, giấc ngủ, sinh hoạt
– Kèm sụt cân, mệt mỏi, khát nhiều – tiểu nhiều, hoặc các triệu chứng bất thường khác
Tê bì mạn tính hiếm khi tự khỏi hoàn toàn nếu không tìm và xử lý nguyên nhân gốc.
Khám và tìm nguyên nhân gồm những gì?
Tùy triệu chứng, bác sĩ có thể chỉ định:
– Khám lâm sàng thần kinh và vận động
– Xét nghiệm máu: đường huyết, vitamin nhóm B, chức năng tuyến giáp, mỡ máu…
– Đo điện cơ – dẫn truyền thần kinh khi nghi ngờ chèn ép hoặc tổn thương thần kinh
– Chẩn đoán hình ảnh cột sống cổ/thắt lưng khi cần
Việc kết hợp hỏi bệnh và các thăm dò phù hợp giúp xác định đúng nguyên nhân, thay vì chỉ giảm triệu chứng tạm thời.
Chủ động kiểm tra cùng Eco Health
Tê bì tay chân dai dẳng là một lý do hợp lý để kiểm tra sức khỏe, đặc biệt các chỉ số chuyển hóa như đường huyết. Eco Health có các chương trình khám phù hợp giúp bạn rà soát nguyên nhân và định hướng bước tiếp theo cùng bác sĩ.
Nội dung mang tính tham khảo, không thay thế chẩn đoán và tư vấn trực tiếp của bác sĩ.
EcoHealth triển khai các chương trình khám sức khỏe doanh nghiệp và khám tận nơi, với danh mục thiết kế theo đặc thù nguy cơ của từng đơn vị và báo cáo phân tích sức khỏe cấp tổ chức.
ECOHEALTH – LUÔN LẮNG NGHE CƠ THỂ BẠN
📍 Địa chỉ: Tòa nhà EcoHealth, Số 4/4 Kim Đồng – Hoàng Mai – Hà Nội
📞 Hotline tư vấn dịch vụ: 0823 888 981
📞 Hotline chăm sóc khách hàng: 0859 888 981
