Phổi là cơ quan làm việc không nghỉ suốt cả đời người – mỗi ngày đưa oxy vào máu và thải khí carbonic ra ngoài qua hàng chục nghìn nhịp thở. Hiểu phổi hoạt động ra sao là bước đầu tiên để biết cách giữ cho lá phổi khỏe mạnh.
Phổi nằm ở đâu?
Phổi nằm trong lồng ngực, được khung xương sườn, xương ức và xương đòn bảo vệ. Phía dưới, cơ hoành ngăn cách phổi với các cơ quan vùng bụng như gan, dạ dày và lách.
Mỗi người có hai lá phổi – phổi phải và phổi trái – nằm hai bên. Ở giữa là khí quản, đường dẫn khí chính, chia thành hai nhánh phế quản đi vào từng bên phổi. Tim nằm giữa hai lá phổi và lệch nhẹ sang trái, nên phổi trái thường nhỏ hơn phổi phải một chút.
Phổi nặng bao nhiêu và cấu tạo thế nào?
Ở người trưởng thành, mỗi lá phổi là một khối mô xốp, đàn hồi, nhẹ và mềm. Trọng lượng và thể tích phổi thay đổi tùy lượng khí chứa bên trong tại mỗi thời điểm.
Về hình thể, hai lá phổi không đối xứng:
– Phổi phải có 3 thùy (trên, giữa, dưới).
– Phổi trái có 2 thùy (trên, dưới), nhường chỗ cho tim.
Đi sâu vào bên trong, phế quản chia nhỏ dần như cành cây: từ phế quản chính đến các phế quản thùy, phân thùy, rồi tiểu phế quản ngày càng nhỏ. Cuối cùng, đường dẫn khí kết thúc ở các phế nang – những túi khí siêu nhỏ, số lượng rất lớn, là nơi diễn ra trao đổi khí thực sự. Bao quanh mỗi phế nang là mạng lưới mao mạch dày đặc, để oxy và khí carbonic khuếch tán qua lại giữa không khí và máu.
Bọc bên ngoài mỗi lá phổi là màng phổi gồm hai lớp áp sát nhau. Bình thường hai lớp này trơn trượt để phổi nở ra – co lại dễ dàng; chúng chỉ tách xa khi có dịch hoặc khí lọt vào khoang màng phổi.
Phổi làm nhiệm vụ gì?
Nhiệm vụ trung tâm của phổi là trao đổi khí:
– Khi hít vào, oxy từ phế nang thấm qua thành mao mạch để gắn vào hồng cầu, theo máu đi nuôi toàn cơ thể.
– Khí carbonic – sản phẩm thải của tế bào – đi ngược lại vào phế nang và được thở ra ngoài.
Ngoài ra, phổi còn là một hàng rào tự làm sạch. Lớp niêm mạc đường thở tiết chất nhầy để giữ lại bụi, phấn và vi khuẩn; các lông chuyển siêu nhỏ liên tục đẩy chất bẩn này lên trên để cơ thể loại bỏ. Mô phổi cũng chứa nhiều tế bào miễn dịch, tham gia bảo vệ cơ thể trước tác nhân gây bệnh đi qua đường thở.
Các bệnh phổi thường gặp
Vì tiếp xúc trực tiếp với không khí bên ngoài, phổi dễ chịu tác động của khói bụi, vi khuẩn, virus và các chất độc hại. Một số vấn đề hô hấp thường gặp:
– Viêm phổi và các nhiễm trùng đường hô hấp dưới.
– Bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD) và hen phế quản.
– Lao phổi.
– Tràn dịch, tràn khí màng phổi.
– Các tổn thương phổi liên quan đến thuốc lá, trong đó có ung thư phổi.
Nhiều bệnh phổi ở giai đoạn đầu diễn ra âm thầm, ít triệu chứng rõ ràng. Vì vậy, các dấu hiệu như ho kéo dài, khó thở, khạc đờm bất thường hay sốt cần được thăm khám sớm thay vì tự theo dõi tại nhà.
Cách giữ cho phổi khỏe mạnh
Một vài thói quen đơn giản giúp bảo vệ phổi lâu dài:
– Không hút thuốc và tránh khói thuốc thụ động – đây là yếu tố nguy cơ hàng đầu với phổi.
– Hạn chế tiếp xúc môi trường ô nhiễm, đeo khẩu trang khi ở nơi nhiều khói bụi.
– Vận động đều đặn, tập thể dục và các bài tập thở để tăng dung tích phổi.
– Ăn uống lành mạnh, ưu tiên rau xanh và trái cây giàu vitamin C.
– Chủ động kiểm tra sức khỏe hô hấp định kỳ, đặc biệt với người hút thuốc, người làm việc trong môi trường khói bụi hoặc có tiền sử bệnh phổi.
Chủ động theo dõi sức khỏe phổi cùng Eco Health
Với người hút thuốc lá hoặc thường xuyên tiếp xúc khói bụi, việc kiểm tra định kỳ giúp phát hiện sớm những thay đổi ở phổi khi chưa có triệu chứng. Eco Health có chương trình khám định hướng nguy cơ hô hấp dành cho nhóm này, giúp đánh giá tình trạng phổi và tư vấn hướng theo dõi phù hợp với từng người.
Nội dung mang tính tham khảo, không thay thế chỉ định của bác sĩ. Vui lòng liên hệ Eco Health để được tư vấn cụ thể.
EcoHealth triển khai các chương trình khám sức khỏe doanh nghiệp và khám tận nơi, với danh mục thiết kế theo đặc thù nguy cơ của từng đơn vị và báo cáo phân tích sức khỏe cấp tổ chức.
ECOHEALTH – LUÔN LẮNG NGHE CƠ THỂ BẠN
📍 Địa chỉ: Tòa nhà EcoHealth, Số 4/4 Kim Đồng – Hoàng Mai – Hà Nội
📞 Hotline tư vấn dịch vụ: 0823 888 981
📞 Hotline chăm sóc khách hàng: 0859 888 981
