Sốt rét là bệnh truyền nhiễm do ký sinh trùng Plasmodium gây ra, lây qua vết đốt của muỗi Anopheles cái mang mầm bệnh. Bệnh vẫn còn lưu hành ở một số vùng rừng núi, biên giới và Tây Nguyên tại Việt Nam. Nhận biết đúng triệu chứng và đi khám kịp thời giúp điều trị hiệu quả và tránh biến chứng nặng.
Bệnh lây như thế nào
Người mắc bệnh khi bị muỗi Anopheles mang ký sinh trùng đốt. Muỗi thường hoạt động mạnh vào lúc chập tối và ban đêm. Bệnh không lây trực tiếp từ người sang người qua tiếp xúc thông thường, nhưng có thể lây qua truyền máu hoặc từ mẹ sang con trong một số trường hợp hiếm.
Người có nguy cơ cao gồm: người sống, làm việc hoặc đi vào vùng rừng núi có bệnh lưu hành; người ngủ rẫy, đi rừng, khai thác lâm sản; và người từ nơi khác đến vùng dịch mà chưa có miễn dịch.
Triệu chứng cần chú ý
Triệu chứng thường xuất hiện sau vài ngày đến vài tuần kể từ khi bị đốt:
-
Sốt, có thể theo cơn với trình tự rét run → sốt cao → vã mồ hôi
-
Đau đầu, mệt mỏi, đau mỏi cơ khớp
-
Buồn nôn, nôn, có thể rối loạn tiêu hóa
Một số trường hợp không sốt thành cơn điển hình, nên bất kỳ ai có sốt sau khi trở về từ vùng có bệnh lưu hành đều nên nghĩ đến sốt rét và đi khám.
Sốt rét ác tính là thể nặng, có thể ảnh hưởng não, thận, gây thiếu máu nặng và đe dọa tính mạng nếu không được điều trị kịp thời. Các dấu hiệu cảnh báo cần đến cơ sở y tế ngay: lơ mơ, co giật, vàng da, khó thở, tiểu ít, sốt cao liên tục.
Chẩn đoánChẩn đoán dựa trên xét nghiệm máu để tìm ký sinh trùng sốt rét (soi lam máu hoặc test nhanh phát hiện kháng nguyên). Xét nghiệm giúp xác định có nhiễm hay không và định loại ký sinh trùng, từ đó bác sĩ lựa chọn hướng điều trị phù hợp.
Điều trị
Sốt rét có thuốc điều trị đặc hiệu và cần được bác sĩ chỉ định. Việc dùng đúng thuốc, đủ liệu trình theo loại ký sinh trùng và mức độ bệnh là yếu tố quyết định. Người bệnh không nên tự mua thuốc điều trị, vì dùng không đúng có thể khiến bệnh nặng hơn hoặc tái phát. Một số thể (do P. vivax) có thể tái phát sau nhiều tháng nếu không điều trị triệt để.
Phòng ngừa
Nguyên tắc cốt lõi là tránh bị muỗi đốt và giảm nguồn muỗi:
-
Ngủ màn, ưu tiên màn tẩm hóa chất khi ở hoặc đi vào vùng có bệnh lưu hành
-
Mặc quần áo dài, dùng kem/xịt chống muỗi, đặc biệt lúc chập tối và ban đêm
-
Phát quang bụi rậm, loại bỏ nơi muỗi trú ẩn quanh nơi ở
-
Người sắp đi vào vùng dịch nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước để được tư vấn dự phòng phù hợp
Khi nào nên đi khám
Hãy đi khám sớm nếu bạn sốt kèm rét run, mệt mỏi – nhất là sau khi đi rừng, đi vào hoặc trở về từ vùng có sốt rét lưu hành. Phát hiện sớm giúp điều trị đơn giản hơn và phòng biến chứng.
Nếu bạn cần tư vấn về xét nghiệm và theo dõi sức khỏe, đội ngũ bác sĩ tại Eco Health có thể đồng hành cùng bạn. Đặt lịch tư vấn qua: 0823 888 981
EcoHealth triển khai các chương trình khám sức khỏe doanh nghiệp và khám tận nơi, với danh mục thiết kế theo đặc thù nguy cơ của từng đơn vị và báo cáo phân tích sức khỏe cấp tổ chức.
ECOHEALTH – LUÔN LẮNG NGHE CƠ THỂ BẠN
📍 Địa chỉ: Tòa nhà EcoHealth, Số 4/4 Kim Đồng – Hoàng Mai – Hà Nội
📞 Hotline tư vấn dịch vụ: 0823 888 981
📞 Hotline chăm sóc khách hàng: 0859 888 981
