Bàn tay nằm ở cuối cánh tay, làm được cả những việc thô như xách một vật nặng lẫn những việc cực kỳ tinh tế như nhặt một hạt sỏi hay xâu kim. Sự khéo léo đó không tự nhiên mà có — nó đến từ một cấu trúc được thiết kế rất kỹ.
Đầu ngón tay là nơi tập trung dày đặc các dây thần kinh xúc giác, thuộc hàng nhạy cảm nhất trên cơ thể. Đó là lý do ta có thể cảm nhận được bề mặt nhẵn hay ráp chỉ bằng một cái chạm nhẹ.
27 chiếc xương trong mỗi bàn tay
Nghe có vẻ nhiều, nhưng con số này giải thích vì sao bàn tay linh hoạt đến vậy. Mỗi bàn tay có 27 xương, chia làm ba nhóm:
-
Xương cổ tay – 8 xương nhỏ xếp thành khối, tạo nên vùng cổ tay và cả “đường hầm” mà các gân và dây thần kinh đi qua.
-
Xương bàn tay – 5 xương dài nằm trong lòng bàn tay, nối cổ tay với các ngón.
-
Xương ngón tay – 14 xương. Mỗi ngón có ba đốt, riêng ngón cái chỉ có hai đốt.
Chính ngón cái là “ngôi sao” của bàn tay: nó xoay được linh hoạt và đối chiếu được với tất cả các ngón còn lại – khả năng mà nhờ đó con người cầm nắm, thao tác được với công cụ.
Cơ và khớp: bộ đôi tạo nên sự khéo léo
Bàn tay cử động được nhờ hai nhóm cơ phối hợp. Một nhóm nằm tận trên cẳng tay, gân kéo dài xuống ngón – nhóm này tạo lực mạnh nhưng thô. Nhóm còn lại nằm ngay trong lòng bàn tay, nhỏ hơn nhưng phụ trách những động tác tinh tế, chính xác như cầm bút, kẹp, gõ phím.
Các khớp thì cho phép bàn tay nắm lại, xòe ra, gập duỗi từng ngón. Toàn bộ hoạt động này được điều khiển bởi các dây thần kinh chạy từ cẳng tay xuống – và đây cũng là chỗ dễ “trục trặc” khi ta dùng tay quá mức.
Vì sao tay hay mỏi, tê, đau?
Vì bàn tay hoạt động gần như không nghỉ, nên các dấu hiệu khó chịu ở tay khá phổ biến, nhất là với người làm việc bàn giấy, gõ máy tính nhiều, hay lao động tay chân lặp đi lặp lại. Một vài tình huống thường gặp:
-
Tê bì bàn tay, ngón tay – cảm giác tê rần, kiến bò, đôi khi do dây thần kinh ở vùng cổ tay bị chèn ép.
-
Đau, cứng khớp ngón tay – thường liên quan đến tình trạng thoái hóa khớp theo tuổi hoặc do vận động quá mức.
-
Mỏi, yếu tay kéo dài – khi các cơ và gân phải làm việc liên tục không được nghỉ ngơi hợp lý.
Đa phần các cảm giác này thoáng qua và cải thiện khi ta nghỉ ngơi, thay đổi tư thế. Nhưng nếu chúng lặp lại thường xuyên hoặc kéo dài, đó là lúc nên lắng nghe đôi tay của mình.
Khi nào nên đi khám?
Bạn nên cân nhắc gặp bác sĩ khi thấy các dấu hiệu kéo dài như:
-
Tê bì tay, ngón tay dai dẳng hoặc tê tăng dần
-
Đau, cứng khớp ngón tay vào buổi sáng
-
Yếu tay, khó cầm nắm, hay đánh rơi đồ vật
-
Sưng, biến dạng khớp bàn tay, ngón tay
Những dấu hiệu này nên được bác sĩ chuyên khoa Cơ xương khớp kiểm tra để tìm đúng nguyên nhân, thay vì tự chịu đựng hoặc chờ nó tự hết.
Chăm đôi tay từ những thói quen nhỏ
Giữ đôi tay khỏe phần lớn nằm ở thói quen hằng ngày: cho tay nghỉ và thả lỏng sau mỗi khoảng thời gian gõ máy tính, điều chỉnh tư thế cổ tay khi làm việc, xoa bóp nhẹ khi mỏi, và không cố gắng gồng tay quá sức trong thời gian dài.
Và khi đôi tay phát tín hiệu bất thường kéo dài, việc thăm khám sớm giúp bạn hiểu rõ tình trạng của mình. Tại Eco Health, bạn có thể khám chuyên khoa Cơ xương khớp để được bác sĩ đánh giá trực tiếp; với những trường hợp cần nhìn sâu vào khớp hoặc cột sống, bác sĩ có thể chỉ định chụp cộng hưởng từ (MRI) để xác định rõ hơn.
Bài viết mang tính chia sẻ kiến thức, không thay thế cho thăm khám và tư vấn trực tiếp của bác sĩ.
EcoHealth triển khai các chương trình khám sức khỏe doanh nghiệp và khám tận nơi, với danh mục thiết kế theo đặc thù nguy cơ của từng đơn vị và báo cáo phân tích sức khỏe cấp tổ chức.
ECOHEALTH – LUÔN LẮNG NGHE CƠ THỂ BẠN
Địa chỉ: Tòa nhà EcoHealth, Số 4/4 Kim Đồng – Hoàng Mai – Hà Nội
Hotline tư vấn dịch vụ: 0823 888 981
Hotline chăm sóc khách hàng: 0859 888 981
