Tìm hiểu cấu tạo của mắt, cơ chế nhìn và những thói quen giúp bảo vệ thị lực mỗi ngày. Khi nào nên đi kiểm tra mắt để phát hiện sớm bất thường?
Mắt là cơ quan thị giác giúp chúng ta thu nhận hình ảnh, màu sắc và tương tác với thế giới xung quanh. Hiểu về cấu tạo và cơ chế hoạt động của mắt giúp mỗi người biết cách chăm sóc, bảo vệ thị lực và nhận ra những dấu hiệu cần được thăm khám kịp thời.
1. Mắt nằm ở đâu và giữ vai trò gì?
Mắt nằm trong hai hốc xương hai bên sống mũi, được bảo vệ bởi gò lông mày, trán ở phía trên và xương gò má ở phía dưới. Đây là một trong những giác quan giúp con người quan sát, định hướng và phản ứng với môi trường. Ngoài chức năng nhìn, ánh mắt còn là một phương tiện giao tiếp phi ngôn ngữ quen thuộc trong đời sống hằng ngày.
2. Cấu tạo bên ngoài của mắt
Những bộ phận có thể quan sát trực tiếp gồm:
Mi mắt và lông mi: đóng – mở giúp mắt được làm ẩm, đồng thời ngăn khói bụi, dị vật.
Củng mạc (lòng trắng): lớp màng dày, chắc, tạo hình cầu cho nhãn cầu.
Giác mạc: lớp màng trong suốt hình chỏm cầu phía trước, hoạt động như một thấu kính hội tụ ánh sáng.
Kết mạc: lớp niêm mạc mỏng phủ lòng trắng, giúp duy trì màng nước mắt ổn định.
Mống mắt: phần sắc tố quyết định màu mắt, điều chỉnh lượng ánh sáng đi vào.
Đồng tử: lỗ tròn ở trung tâm mống mắt, co – giãn để cân bằng ánh sáng.
3. Cấu tạo bên trong của mắt
Phần bên trong tinh vi hơn, thường chỉ thăm khám được bằng thiết bị chuyên khoa:
Thủy dịch: chất dịch tạo áp lực giúp mắt giữ hình dạng và nuôi dưỡng giác mạc, thể thủy tinh.
Thể thủy tinh: cấu trúc trong suốt sau đồng tử, hội tụ ánh sáng vào võng mạc để tạo hình ảnh rõ nét.
Võng mạc: lớp màng trong cùng tiếp nhận ánh sáng và truyền tín hiệu về não qua dây thần kinh thị giác.
Dịch kính: khối trong suốt dạng thạch giữa thể thủy tinh và võng mạc, giúp giữ ổn định hình thể nhãn cầu.
Hắc mạc: lớp màng giàu mạch máu giữa củng mạc và võng mạc, nuôi dưỡng mắt.
4. Mắt nhìn thấy vật như thế nào?
Cơ chế nhìn của mắt gần giống một chiếc máy ảnh. Ánh sáng đi qua giác mạc và thể thủy tinh, hội tụ trên võng mạc. Tại đây, tín hiệu ánh sáng được chuyển thành tín hiệu thần kinh và truyền về não bộ, nơi hình ảnh được nhận diện.
Điểm khác biệt là mắt điều chỉnh gần như tự động: thay đổi độ cong thể thủy tinh, độ co giãn của mống mắt và kích thước đồng tử để phù hợp với khoảng cách và cường độ ánh sáng. Tuyến lệ hoạt động thường xuyên để làm ẩm giác mạc, hỗ trợ mắt tự làm sạch trước khói bụi.
5. Thói quen chăm sóc và bảo vệ mắt
Chế độ ăn hỗ trợ mắt Rau lá xanh đậm, trái cây màu vàng cam, trứng, cá… cung cấp các dưỡng chất có lợi cho thị lực.
Cho mắt nghỉ ngơi khi làm việc lâu Sau mỗi giờ nhìn màn hình, hãy nhìn ra xa, chớp mắt hoặc nhắm mắt thư giãn. Ngồi cách màn hình khoảng 30–40cm, nơi làm việc đủ sáng, không chói.
Hạn chế tổn thương vùng mắt Tránh nhìn trực tiếp vào nguồn sáng chói; đeo kính râm khi ra nắng gắt; không dụi mắt khi tay chưa sạch; giữ vệ sinh nếu dùng kính áp tròng.
Nghỉ ngơi và thư giãn cho mắt Ngủ đủ giấc, massage nhẹ nhàng vùng quanh mắt, dùng khăn mặt riêng và giữ vệ sinh mắt hằng ngày.
6. Khi nào nên đi kiểm tra mắt?
Nên đến cơ sở y tế khi mắt có dấu hiệu như đau nhức, nhìn mờ, đỏ và cộm rát, nhạy cảm với ánh sáng hoặc giảm thị lực. Kiểm tra mắt định kỳ giúp phát hiện sớm những bất thường và can thiệp kịp thời, ngay cả khi chưa có triệu chứng rõ ràng.
EcoHealth triển khai các chương trình khám sức khỏe doanh nghiệp và khám tận nơi, với danh mục thiết kế theo đặc thù nguy cơ của từng đơn vị và báo cáo phân tích sức khỏe cấp tổ chức.
ECOHEALTH – LUÔN LẮNG NGHE CƠ THỂ BẠN
Địa chỉ: Tòa nhà EcoHealth, Số 4/4 Kim Đồng – Hoàng Mai – Hà Nội
Hotline tư vấn dịch vụ: 0823 888 981
Hotline chăm sóc khách hàng: 0859 888 981
